Recycletarief: vragen en antwoorden

College van B&W wil een recycletarief voor restafval invoeren. Het doel is meer afval te kunnen hergebruiken en de hoeveelheid restafval sterk te verminderen.

Met een recycletarief vanaf 1 januari 2024 krijgt de Ambachter invloed op de eigen afvalkosten. De goede afvalscheider wordt beloond, anderen worden uitgedaagd om het beter te doen. In het voorstel betaalt de gemiddelde afvalscheider in 2024 hetzelfde bedrag aan afvalheffingen als in 2022.

Een recycletarief leidt tot minder restafval, meer herbruikbare afvalstromen en lagere kosten. Dat is bewezen in de praktijk van andere gemeenten die al een recycletarief hebben ingevoerd. Een recycletarief is beter voor het milieu én hard nodig om de afvalverwerking betaalbaar te houden. In februari besluit de gemeenteraad of het recycletarief voor restafval er wel of niet komt. 

Antwoorden op veelgestelde vragen

De helft van de gemeenten in Nederland werkt al met een recycletarief. Maar voor Ambacht is het helemaal nieuw. We begrijpen dat dit vragen oproept. Bedankt voor alle reacties die u ons geeft. Hieronder beantwoorden we enkele veelgestelde vragen over het recycletarief. Wilt u meer weten? Stuur dan een e-mail naar duurzaam@h-i-ambacht.nl.

Over het recycletarief

Wat is een recycletarief?

Ieder huishouden betaalt jaarlijks afvalstoffenheffing. Daarvan wordt een deel van de kosten voor het ophalen en verwerken van huisvuil betaald. Na invoering van een recycletarief bestaat de afvalstoffenheffing uit twee delen: een lager basistarief en een variabel recycletarief voor iedere keer dat u restafval aanbiedt. Een andere bekende naam voor recycletarief is ‘diftar’ (gedifferentieerd tarief).

Wat is het doel van een recycletarief?

De hoeveelheid restafval moet fors omlaag. Dat is ook goed mogelijk: bij het restafval daarnaast zitten er vaak veel grondstoffen in die we kunnen hergebruiken, zoals plastic en glas. De verbranding van restafval is duur en erg belastend voor het. Bovendien heeft de Rijksoverheid een extra verbrandingsbelasting ingevoerd. Deze verbrandingsbelasting wordt naar verwachting steeds hoger. Als we niets doen, dan gaat iedereen in Ambacht veel meer afvalheffingen betalen. Een recycletarief is een manier om afval scheiden te stimuleren. Hoe beter u afval scheidt, hoe minder restafval u overhoudt en hoe minder u betaalt. 

Blijft het aanbieden van gescheiden afval gratis?

Ja. Aanbieden van herbruikbaar huishoudelijk afval blijft gratis. Denk hierbij aan GFT-E, glas, oud papier, karton, textiel, plastic, blik en drinkpakken.

Waarom wordt een recycletarief ook wel een ‘eerlijker afvaltarief’ genoemd?

Nu betaalt iedereen via de afvalstoffenheffing mee aan de verwerking van restafval van mensen die slecht scheiden. Dat is eigenlijk gek: als de buren erg onzuinig zijn met gas of elektriciteit betaal je daar ook niet aan mee. Bij een recycletarief is dit eerlijker: de vervuiler betaalt dan.​​​​

Hoeveel gemeenten werken al met een recycletarief?

De helft van alle gemeenten in Nederland heeft een recycletarief. Pas geleden hebben de raden van Papendrecht en Zwijndrecht ook voor een recycletarief gekozen.

Tarieven en rekenvoorbeelden

Wat ga ik betalen bij een recycletarief?

Daar hebt u zelf invloed op. Wie gemiddeld afval scheidt, hoeft met de voorgestelde tarieven niet meer te betalen dan nu. Een recycletarief is een manier om afval scheiden te stimuleren. Dat is goed voor het milieu en zorgt voor lagere afvalbeheerkosten. De afvalbeheerkosten in Ambacht zijn erg hoog: € 5 miljoen in 2022 met een begrotingstekort van zo’n € 890.000. Het is de bedoeling om met hetzelfde totaalbedrag aan afvalheffingen, het begrotingstekort terug te brengen tot zo’n € 730.000.

Hoeveel lager wordt het basistarief, vergeleken met de huidige afvalstoffenheffing?

De gemeenteraad stelt in 2023 het basistarief voor 2024 definitief vast. Daarbij wordt er gekeken naar de kosten voor afvalverwerking op dat moment. Het college stelt nu aan de gemeenteraad voor om te kiezen voor deze vaste basistarieven: 
•    Eenpersoonshuishouden: € 207,70 (in 2022 is dit tarief € 265,20)
•    Meerpersoonshuishouden: € 307,68 (in 2022 is dit tarief € 373,68)

Wat wordt het variabele tarief?

Het college stelt aan de gemeenteraad voor om te kiezen voor een variabel recycletarief van € 1,25 per aanbieding van 30 liter en € 2,50 per aanbieding van 60 liter restafval. Aanbieden van herbruikbaar huishoudelijk afval blijft gratis; denk aan GFT-E, oud papier, karton, plastic, blik en drinkpakken. Wie goed scheidt, houdt nog maar een klein beetje restafval over, waardoor goede scheiders ook onderaan de streep minder betalen.

Naast een 60-liter zak, wordt het bij ondergrondse containers mogelijk om een 30-liter zak aan te bieden. Inwoners van het buitengebied kunnen kiezen voor een minicontainer van 140 of 240 liter. Per persoon in een huishouden wordt het aanbieden van de eerste 180 liter gratis. Dit komt overeen met 3 vrije inworpen van 60 liter.

•    Inworp 30 liter: € 1,25 
•    Inworp 60 liter: € 2,50
•    Per minicontainer 140 liter: € 5,85
•    Per minicontainer 240 liter: € 10,00
•    Vrije inworpen: ter waarde van € 7,50 per persoon in een huishouden

Bij hoeveel inworpen betaal ik hetzelfde bedrag als nu?

U blijft evenveel betalen bij 26 inworpen van 60 liter voor een 1-persoonshuishouden en 36 inworpen van 60 liter voor een meerpersoonshuishouden met vier gezinsleden.

In vergelijkbare gemeenten met een recycletarief heeft het gemiddelde huishouden tussen de 13 en 18 inworpen van 60 liter per jaar.

  • Een eenpersoonshuishouden betaalt bij 26 inworpen van 60 liter:
    € 207,70 basistarief + (26 x € 2,50) - € 7,50 vrije inworpen: € 265,20
     
  • Een meerpersoonshuishouden met 4 gezinsleden
    betaalt bij 36 inworpen van 60 liter:
    € 307,68 basistarief + (36 x € 2,50) - (4 x € 7,50) vrije inworpen: € 367,68

Hoe kan dat: gemiddeld 13 en 18 inworpen per jaar in andere recycletarief-gemeenten?

Voor Ambacht is een recycletarief nog nieuw en wennen. Maar andere gemeenten laten zien: het is goed mogelijk om veel beter afval te scheiden. Wie goed scheidt, houdt maar een beetje restafval over. Veel restafvalzakken in Ambacht zitten nu nog vol met herbruikbare afvalstromen zoals melkpakken, plastic verpakkingsbakjes, etensresten en kartonnen dozen. Het recycletarief stimuleert om afval scheiden.

Gemiddeld aantal inworpen per jaar (60 liter) 
in vergelijkbare gemeenten met een recycletarief:

•    Beuningen: 13 inworpen
•    Gilze-Rijen: 15 inworpen
•    Leusden: 14,6 inworpen
•    Ommen: 16,9 inworpen
•    Woudenberg: 18,34 inworpen

Aanleiding: duurzame en betaalbare afvalverwerking

Waarom eigenlijk een recycletarief?

Net als andere gemeenten in Nederland wil gemeente Hendrik-Ido-Ambacht de hoeveelheid restafval verminderen. Gemeenten met een recyletarief hebben minder restafval, meer herbruikbare afvalstromen en lagere kosten. Nog veel te veel grondstoffen die we opnieuw zouden kunnen gebruiken (recyclen), worden als restafval verbrand. Dat is erg belastend voor het milieu. Ook kunnen we door afval beter te scheiden, ons systeem met ondergrondse afvalcontainers betaalbaar houden. Verbranden van restafval is veel duurder dan het verwerken van herbruikbare afvalstromen zoals melkpakken, plastic verpakkingsbakjes, etensresten en kartonnen dozen. Daarnaast wordt het verbranden van restafval steeds duurder. Als we niets doen, gaat iedereen in Ambacht veel meer afvalheffingen betalen. Het recycletarief zorgt voor een eerlijke verdeling.

Wat betekent een recycletarief voor het milieu?

Met een recyletarief wordt onze hoeveelheid restafval minder, gemiddeld één vrachtwagenlading restafval per dag. Per jaar komt dit neer op 3700 ton minder restafval wat verbrand hoeft te worden en opgaat in een rookwolk vol CO2.

Waarom wordt verbranden van restafval steeds duurder?

De Rijksoverheid heeft een extra verbrandingsbelasting op restafval ingevoerd, die naar verwachting steeds hoger wordt. Als er niets verandert in Ambacht, zorgt deze belasting voor een flinke kostenstijging voor het verbranden van restafval. Als we niets doen, gaat iedereen in Ambacht veel meer afvalheffingen betalen. Het doel van het recycletarief is om de kosten eerlijker te verdelen en goed scheiden te stimuleren.

Recycletarief en gemeentebegroting

Wat zijn de afvalverkingskosten in Ambacht?

De Ambachter biedt veel meer restafval aan dan inwoners van vergelijkbare gemeenten. Daardoor zijn de afvalkosten in Ambacht erg hoog: € 5 miljoen in 2022 met een begrotingstekort van zo’n € 890.000. Hiermee komen andere uitgaven zoals groenonderhoud en sociale voorzieningen onder druk te staan. Het doel van het recycletarief is om in totaal hetzelfde bedrag aan afvalstoffenheffingen te innen, terwijl de verwerkingskosten voor restafval dalen. De verwachting is dat hiermee de kostendekkendheid van het afvalbeheer beter wordt.

Wat zijn de effecten van een recycletarief op de afvalbeheerkosten per huishouden?

De kosten per huishouden nemen af. In opdracht van de gemeenteraad heeft de gemeente een onderzoek laten uitvoeren door een onafhankelijk adviesbureau. Meer dan de helft van de gemeenten in Nederland heeft een recycletarief. Op basis van de cijfers in vergelijkbare gemeenten, zijn dit de verwachte effecten van de invoering van een recycletarief:

  • Stijging afvalbeheerkosten zonder recycletarief: € 290.000
    (+ € 24,00 per huishouden)
  • Daling afvalbeheerkosten bij invoering recycletarief: € 160.000
    (- € 13,00 per huishouden)
  • Conclusie: de afvalbeheerkosten zijn bij invoering van een recycletarief per huishouden € 37,00 per jaar lager dan wanneer het recycletarief niet ingevoerd wordt.
    (het verschil van € 24,00 stijging en € 13,00 daling).

Is een recycletarief wel rendabel, met alle invoeringskosten?

De invoering van een recyletarief betekent ook kosten voor nieuwe containers, computersystemen, communicatie en handhaving. Door een forse besparing op de verwerkingskosten van restafval is een recycletarief ondanks deze grotendeels eenmalige kosten nog steeds rendabel. Het vervangen van de ondergrondse containers moet toch al gebeuren: de huidige containers zijn aan het einde van hun technische levensduur. De kans op storingen wordt minimaal met de nieuwe containers.

Praktische vragen

Wat als er een storing is bij de restafvalcontainer? En moet ik dan nog steeds betalen?

Onze huidige ondergrondse containers zijn aan het einde van hun technische levensduur: die gaan we allemaal vervangen. De kans op storingen wordt hierdoor minimaal. Gaat er toch iets fout? Dan lossen we dit op.​​​​​

Waarom kiezen we niet voor nascheiding?

Bij nascheiding wordt restafval in een fabriek door een machine gescheiden. Nascheiding is op dit moment alleen geschikt om kunststof verpakkingen, metalen en drankkartons uit het restafval te halen. Glas, GFT-E, textiel, papier en karton nascheiden is nog niet goed mogelijk. Nascheiding levert geen voordelen op voor het milieu of in de kosten en daarom kiezen we daar niet voor.

Wat doen we met incontinentiemateriaal en medisch afval?

Er komt een oplossing voor mensen met bijvoorbeeld stomamateriaal, incontinentiemateriaal en dialysemateriaal. Met een eenmalige medische verklaring blijven zij een vast basistarief betalen. Zij betalen dan nooit méér dan het gemiddeld aantal inworpen van een (één- of meerpersoons)huishouden.

Wat doen jullie voor mensen die grote afvalzakken niet kunnen tillen?

Wie minder mobiel is, of moeite heeft om met afvalzakken van 60 liter over straat te gaan. Daarom worden de containers aangepast met twee openingen: één voor 60 liter zakken en één voor 30 liter-zakken. Mensen die minder mobiel zijn, kunnen zo met kleinere afvalzakken over straat. Het recycletarief voor een zak van 30 liter is de helft van die van 60 liter.

Regelmatig ruim ik zwerfafval op, waar laat ik dan de afvalzak?

We waarderen iedereen die zich inzet voor schone straten en parken. Natuurlijk komen we met een oplossing zodat u zakken zwerfafval gratis kunt aanbieden.

Hoe kan ik straks mijn hondenpoepzakjes weggooien?

Dit kan dan straks alleen in de afvalbakken of hondenpoepbakken. Als deze er te weinig zijn binnen een redelijke afstand, plaatsen we extra bakken.

Wat doe ik als ik maar weinig restafval heb?

Na invoering van een recycletarief kunt u bij de ondergrondse container -net zoals nu- een zak van 60 liter kwijt. Dit is de grootte van een gebruikelijke grijze huisvuilzak. In containers komt ook een opening voor een zak van 30 liter en wie in het buitengebied woont, kan kiezen voor een minicontainers van 140 in plaats van 240 liter voor restafval. U betaalt naar verhouding. U betaalt dus minder recycletarief als u een kleine zak of minicontainer aanbiedt.

Leidt een recycletarief tot meer bijplaatsingen en dumpingen?

De helft van alle gemeenten in Nederland heeft een recycletarief. Uit ervaringen van andere gemeenten blijkt een recycletarief niet te leiden tot meer bijplaatsingen en dumpingen. Wel blijkt in andere gemeenten dat inwoners het dumpen van afval vaker melden door extra aandacht hiervoor na de invoering van recycletarief. Om hinder en overlast zoveel mogelijk te voorkomen, zijn controle en handhaving onderdeel van de plannen.
 
Werking van de afvalinzameling

Waarom betalen per keer dat ik restafval aanbied, en niet per kilo?

Na invoering van een recycletarief bestaat de afvalstoffenheffing uit twee delen: een basistarief en een variabel recycletarief voor iedere keer dat u restafval aanbiedt. Het basistarief wordt flink lager dan de huidige afvalstoffenheffing. Het recycletarief betaalt u iedere keer dat u een zak in de ondergrondse container werpt of de minicontainer aan de straat zet. Een recycletarief op basis van aantal aanbiedingen is voordeliger en minder storingsgevoelig dan op basis van het aantal kilo's. Daarom kiezen we voor het aantal maal dat restafval aangeboden wordt en niet voor het gewicht van het afval.

Is 1 liter restafval gelijk aan 1 kilo restafval?

Nee. Bij liters gaat het om volume, dus de afmeting, bij kilo’s om gewicht. U kunt bijvoorbeeld een volle huisvuilzak hebben die licht van gewicht is en een zware vuilniszak die maar voor de helft gevuld is. In de plannen voor het recyletarief betaalt u per keer dat u bij de ondergrondse container een restafvalzak van 30 of 60 liter aanbiedt. Of, als u in het buitengebied woont, per keer dat u een minicontainer van 140 of 240 liter aan straat zet.

Hoe weet de gemeente hoe vaak ik restafval aanbied?

Als Ambacht gaat werken met een recycletarief, dan krijgen inwoners die de ondergrondse containers gebruiken een nieuwe pas met chip waarmee ze twee containers in de buurt kunnen openen. Inwoners van het buitengebied ontvangen nieuwe minicontainers die van een chip zijn voorzien. 

Waarom nieuwe afvalpassen?

De ondergrondse containers krijgen allemaal een nieuwe toegangscontrole, die elke inworp bijhoudt. Bij de nieuwe toegangscontrole hoort ook een nieuwe afvalpas. Ieder huishouden ontvangt gratis een nieuwe afvalpas, als Ambacht met het recycletarief gaat werken.De huidige passen en containers hebben niet de mogelijkheid om elke inworp te registreren. Uw gegevens beschermen we volgens de privacywetgeving. 

Kan ik zien hoe vaak ik restafval aanbied?

Vanaf een half jaar voor de invoering van een recycletarief kunt u met de HVC-app zien hoe vaak uw huishouden restafval heeft weggegooid en wat uw verwachte recycletariefkosten zijn als u de rest van het jaar dezelfde hoeveelheden restafval weggooit.

Is het huidige systeem in Ambacht niet goed genoeg?

Met de huidige inzamelmogelijkheden in Hendrik-Ido-Ambacht is afval goed te scheiden. Toch gebeurt dat te weinig, merken we. Een recycletarief is een extra prikkel om afval goed te scheiden.

Wat betekenen de plannen voor de inzameling van afval?

Gaat Ambacht werken met recycletarief, dan:

  • Blijven we dezelfde afvalstromen als nu gescheiden inzamelen.
  • Blijft het systeem van ondergrondse verzamelcontainers en minicontainers in het buitengebied.
  • Gaan we er van uit dat er minder restafval weggegooid wordt en er dus minder restafvalcontainers nodig zijn. Op termijn verdwijnen 100 tot 150 restafvalcontainers. Binnen een straal van 200 meter van iedere Ambachtse voordeur blijft de mogelijkheid restafval weg te gooien in een restafvalcontainer
  • Plastic, blik en drinkpakken (PBD) worden wekelijks in plaats van tweewekelijks ingezameld. Ook worden er speciale ringen aan de lantarenpalen bevestigd waaraan u PBD-zakken kunt ophangen De bestaande PBD-verzamelcontainers zijn dan overbodig en komen te vervallen.
  • Ambachters die hun restafval in een ondergrondse container gooien, krijgen hiervoor een pas om het afval bij twee restafvalcontainers in de buurt aan te bieden.
  • Inwoners in het buitengebied met een minicontainer ontvangen een nieuwe minicontainer met een chip. Hierbij kunnen zij kiezen uit minicontainers van 140 of 240 liter voor restafval.

Waarom worden er restafvalcontainers verwijderd?

Minder restafval betekent ook dat er minder restafvalcontainers nodig zijn. Alleen de restafvalcontainers die minimaal gebruikt worden, komen te vervallen (100 tot 150 stuks). Er zijn ook plekken waar meerdere restafvalcontainers naast elkaar staan, die weinig gebruikt worden. Op een afstand van maximaal 200 meter van elke Ambachtse voordeur blijft de mogelijkheid om restafval aan te bieden bij een restafvalcontainer.  In de rest van Nederland is die afstand gemiddeld 300 meter.
 

Afval scheiden

Hoeveel restafval gooien we nu weg?

De Rijksoverheid wil dat Nederlanders minstens 65% van hun huishoudelijk afval scheiden en nog maar 100 kilo restafval per jaar weggooit. In 2025 moet dit nog maar 30 kilo per inwoner per jaar zijn. Nu, in 2021, gooit de gemiddelde Ambachter 277 kilo restafval per jaar weg. In gemeenten vergelijkbaar met Hendrik-Ido-Ambacht is dat 202 kilo per inwoner per jaar.

Waarom is afval scheiden belangrijk?

Afval goed scheiden is veel duurzamer en beter voor het milieu. In restafval zitten nog veel herbruikbare grondstoffen. Ook wordt het verbranden van restafval steeds duurder door een extra verbrandingsbelasting op restafval van de landelijke overheid.

Wat gebeurt er met gescheiden afval?

Goed gescheiden afval levert grondstoffen op. Van plastic verpakkingen kunnen nieuwe verpakkingen gemaakt worden. Groente-, Fruit-, Tuinafval en etensresten (GFT-E) zijn de basis voor 'groen gas' en compost. Ook oud papier, textiel en glas kunnen gerecycled worden naar nieuwe producten.

Komt er extra hulp bij het scheiden van afval?

De komende 2 jaar en bij de invoering van een recycletarief gaan we de Ambachter helpen om goed afval te scheiden. Een half jaar vantevoren kunt u al zien hoe vaak uw huishouden restafval heeft weggegooid en wat uw verwachte kosten zijn als u de rest van het jaar dezelfde hoeveelheden restafval weggooit. Ook gaan we u helpen met voorlichting, tips & trucs en de afvalcoaches van HVC.

Hoe kan ik beter afval scheiden en mijn restafval verminderen?

Wie afval goed scheidt, houdt maar weinig restafval over. Welk afval waar hoort, leest u op onze pagina afvalinzameling. Wist u trouwens dat u voor uw smartphone de HVC-app kunt downloaden, met een actuele afvalwijzer én een barcode scanner om bij twijfelgevallen te zien wat in welke bak hoort? U vindt de app in de iPhone app store en de Google Play store.

Besluitvorming en planning

Hoe denkt de gemeenteraad over een recycletarief?

In 2019 stelde de gemeenteraad het Grondstoffenbeleidsplan 2019-2023 vast. Een van de maatregelen daarin is om de mogelijkheden van een recycletarief te onderzoeken; als financiële prikkel om mensen te stimuleren afval beter te scheiden. Op basis van de uitkomsten van dit onderzoek is er nu een voorstel geagendeerd voor besluitvorming door de raad. De gemeenteraad besluit in februari 2022 of er vanaf 1 januari 2024 een recycletarief voor restafval komt.

Pagina gemaakt op: 19 oktober 2021
Vorige versie: 24 december 2021
Huidige versie: 14 januari 2022